جڏهن چنڊ ڌرتي ۽ سج جي وچ ۾ اچي سج جي روشني کي مڪمل يا جزوي طور ڍڪي.
فلڪياتي تحقيقي گلاسري
سنڌي ۽ انگريزيءَ ۾ فلڪيات، سج، چنڊ، گرھن، گرھڻن، آسماني ماپن، وقت، جنتري، سنڌو سنبت ۽ IAU constellations لاءِ public research terminology base. هي صفحو عام پڙهندڙ، شاگرد، صحافي، محقق ۽ developer لاءِ تيار ڪيو ويو آهي.
Research Export System
موجوده filter يا پوري گلاسري کي محققن، استادن، شاگردن ۽ developer لاءِ Excel، CSV، JSON يا printable research list طور ڊائونلوڊ ڪريو.
Term Proposal System
نئون فلڪياتي اصطلاح يا موجوده اصطلاح جي درستگي تجويز ڪريو. تجويز سڌي public glossary ۾ شامل نہ ٿيندي؛ admin review ۽ منظوري کان پوءِ ئي ظاهر ٿيندي.
Advanced Search & Semantic Network
هاڻي ڳولا English، سنڌي، Roman، alternative spellings، aliases ۽ fuzzy spelling match سان ڪم ڪندي. Concept Network اصطلاحن کي family، category ۽ related science جي بنياد تي ڳنڍي ٿو.
Developer API
Phase-057O کان پوءِ هي گلاسري public readers، researchers، apps، widgets، websites، search engines، AI agents، sitemaps، API ۽ research dataset publication لاءِ stable candidate طور استعمال ٿي سگهي ٿي. Search، single term detail، category filters، approved-only export ۽ semantic related/network endpoints موجود آهن.
English A–Z
سنڌي الف-ب index
سال جو اهو وقت جڏهن سج آسماني استوا کي اتر کان ڏکڻ طرف پار ڪري؛ ڏينھن ۽ رات لڳ ڀڳ برابر ٿين ٿا.
ecliptic رستي تي vernal equinox کان ماپيل ڊگهائي؛ سج، چنڊ ۽ گرھن جي حسابن ۾ اهم.
سج جو اُڀار
سج جي ڪريانت دائري تي ظاهري ڊگهائي، جيڪا مند، سنبت ۽ equinox/solstice حسابن ۾ اهم آهي.
اتر اڌ گول لاءِ سال جو اهو وقت جڏهن سج جي declination سڀ کان اتر هجي ۽ ڏينھن ڊگهو هجي.
سال جو اهو وقت جڏهن سج آسماني استوا کي ڏکڻ کان اتر طرف پار ڪري؛ ڏينھن ۽ رات لڳ ڀڳ برابر ٿين ٿا.
اتر اڌ گول لاءِ سال جو اهو وقت جڏهن سج جي declination سڀ کان ڏکڻ هجي ۽ ڏينھن ننڍو هجي.
حلقوي گرھڻ
سج گرھڻ جو قسم جنهن ۾ چنڊ سج کي مڪمل ڍڪي نہ سگهندو ۽ باهه جهڙو حلقو نظر ايندو.
حلقوي سج گرھڻ
چنڊ سج کي وچان ڍڪي پر ڪناري تي روشنيءَ جو حلقو بچي.
ظاهري شمسي وقت
حقيقي سج جي آسماني پوزيشن مان نڪتل وقت.
بيسلين عنصر
سج گرھڻ جي عالمي geometry بيان ڪرڻ جا فني عدد.
رابطي جو وقت
گرھڻ ۾ disk جي ڪنارن جي پهرين/ٻي/ٽئين/چوٿين ملاقات جا وقت.
ماپي سرشتو
آسماني پوزيشن بيان ڪرڻ لاءِ منظم عددن جو نظام.
گرھڻ مند
سال جا اهي عرصا جڏهن سج، چنڊ ۽ nodes جي ترتيب گرھڻ لاءِ موزون ٿئي.
اعتدال
سال جا ٻه وقت جڏهن ڏينھن ۽ رات لڳ ڀڳ برابر ٿين.
ڪهڪشان
تارن، گيس، مٽي ۽ اونداهي مادّي جو وڏو ڪشش ثقل وارو مجموعو.
جاگرافيائي ڊگھائي ڦاڪ
ڌرتيءَ تي اوڀر/اولهه پوزيشن جي ماپ.
وڌ ۾ وڌ گرھڻ
گرھڻ جو اهو لمحو جتي ترتيب يا magnitude سڀ کان وڌيڪ هجي.
مخلوط سج گرھڻ
اهڙو گرھڻ جيڪو ڪجهه هنڌن تي مڪمل ۽ ڪجهه هنڌن تي حلقوي نظر اچي.
JPL Horizons
NASA/JPL جو reference ephemeris system؛ نالو reference طور انگريزي ۾ رکيو وڃي.
مقامي گرھڻ حالتون
ڪنهن شهر/هنڌ لاءِ گرھڻ جو شروع، وڌ ۽ آخر وقت.
چڙهندڙ ڳنڍ جي ڊگھائي
مدار جي چڙهندڙ node جو reference direction کان زاويه.
چنڊ جو ڳنڍ نقطو
چنڊ جي مدار ۽ ecliptic جي ڪٽ واري نقطي مان هڪ.
شمسي-قمري جنتري
اهڙي جنتري جيڪا چنڊ جي مهينن ۽ سج جي سال ٻنهي سان alignment رکي.
اوسط شمسي وقت
سج جي uneven ظاهري حرڪت کي اوسط ڪري ٺهيل وقت.
دوربين جو پائو
دوربين کي رکڻ
رسدگاھ
اهڙو مرڪز جتي آسماني مشاهدا، حساب ۽ تصديقون ڪيون وڃن.
جزوي چنڊ گرھڻ
چنڊ جو ڪجهه حصو ڌرتيءَ جي گھاٽي ڇانوَ ۾ داخل ٿئي.
جزوي سج گرھڻ
چنڊ سج جو صرف هڪ حصو ڍڪي.
مڪمل گرھڻ جو رستو
ڌرتيءَ تي اهو narrow track جتي مڪمل سج گرھڻ نظر اچي.
نيم ڇانوَي چنڊ گرھڻ
چنڊ ڌرتيءَ جي هلڪي penumbra ڇانوَ مان گذري.
ڦڳڻ
سنڌي مهينن مان هڪ؛ سال جي آخر/بهار کان اڳ واري دور سان لاڳاپيل.
ساروس چڪر
سج ۽ چنڊ گرھڻن جي ورجاءَ لاءِ مشهور قمري-مداري چڪر.
ساروس چڪر
تقريبن 18 سالن جو گرھڻن جو ورجاءُ چڪر.
سنڌي مهينو
سنڌي/سنڌو سنبت system ۾ استعمال ٿيندڙ مهيني جو نالو.
شمسي منجهند
جڏهن سج مقامي meridian تي سڀ کان مٿي هجي.
شمسي وقت
سج جي ظاهري پوزيشن تي ٻڌل وقت.
شمسي سال
سج جي seasonal cycle سان لاڳاپيل سال.
انقلاب
سال جا ٻه وقت جڏهن سج جي declination وڌ ۾ وڌ اتر يا ڏکڻ هجي.
سج اڀرڻ
سج جو افق کان مٿي ظاهري اچڻ.
سج لھڻ
سج جو افق کان هيٺ وڃڻ.
مڪمل چنڊ گرھڻ
چنڊ مڪمل طور ڌرتيءَ جي umbra ۾ داخل ٿئي.
مڪمل سج گرھڻ
چنڊ سج جي disk کي مڪمل ڍڪي ڇڏيندو.
