Telescope
دوربين
پري آسماني جسمن کي وڏو ۽ واضح ڏسڻ جو اوزار.
آڪاش درشنو
سنڌي ٻوليءَ ۾ آڪاش جو مشاهدو
02:56:38AM
جمعو،16آڪٽوبر2026
فلڪياتي تحقيقي گلاسري
سنڌي ۽ انگريزيءَ ۾ فلڪيات، سج، چنڊ، گرھن، گرھڻن، آسماني ماپن، وقت، جنتري، سنڌو سنبت ۽ IAU constellations لاءِ public research terminology base. هي صفحو عام پڙهندڙ، شاگرد، صحافي، محقق ۽ developer لاءِ تيار ڪيو ويو آهي.
ڪل اصطلاح50
Dataset ۾435
منظور ٿيل15
جائزي لاءِ332
High priority36
نوٽ: هي گلاسري سنڌي فلڪياتي اصطلاحن جو تحقيقي بنياد آهي. Approved اصطلاح استعمال لاءِ تيار آهن؛ Pending/Needs Review اصطلاح علمي نظرثاني لاءِ رکيل آهن. Public page تي admin/registry links ظاهر ناهن. اصطلاحن ۾ “Approved / Pending / Needs Review” status علمي شفافيت لاءِ رکيو ويو آهي.
Research Export System
موجوده filter يا پوري گلاسري کي محققن، استادن، شاگردن ۽ developer لاءِ Excel، CSV، JSON يا printable research list طور ڊائونلوڊ ڪريو.
Term Proposal System
نئون فلڪياتي اصطلاح يا موجوده اصطلاح جي درستگي تجويز ڪريو. تجويز سڌي public glossary ۾ شامل نہ ٿيندي؛ admin review ۽ منظوري کان پوءِ ئي ظاهر ٿيندي.
Advanced Search & Semantic Network
هاڻي ڳولا English، سنڌي، Roman، alternative spellings، aliases ۽ fuzzy spelling match سان ڪم ڪندي. Concept Network اصطلاحن کي family، category ۽ related science جي بنياد تي ڳنڍي ٿو.
Developer API
Phase-057O کان پوءِ هي گلاسري public readers، researchers، apps، widgets، websites، search engines، AI agents، sitemaps، API ۽ research dataset publication لاءِ stable candidate طور استعمال ٿي سگهي ٿي. Search، single term detail، category filters، approved-only export ۽ semantic related/network endpoints موجود آهن.
English A–Z
سنڌي الف-ب index
ڏيکاريل: 50 / 3611.6.0 · Updated 2026-07-05T00:00:00+00:00
هن filter سان ڪو اصطلاح نہ مليو. filter reset ڪريو يا ٻيو لفظ ڳولا ڪريو.
رسدگاھي ۽ اوزار
Telescopium
ٽيليسڪوپيم
IAU جي 88 سرڪاري constellations مان هڪ.
Terrestrial Planet
پٿريلو گرھ
عطارد، زهرہ، ڌرتي ۽ مريخ جهڙا مضبوط سطح وارا گرھ.
Tidal Locking
جواربندي لاڪ
جڏهن چنڊ يا جسم هميشه ساڳيو پاسو مرڪزي جسم ڏانهن رکي.
Timezone
ٽائيم زون
ڌرتيءَ جي ڪنهن علائقي لاءِ مقرر وقتي offset.
Topocentric
مقامي مشاهدي وارو
حساب جيڪو ڌرتيءَ جي سطح تي مخصوص هنڌ تان ڏٺو وڃي.
Total Lunar Eclipse
مڪمل چنڊ گرھڻ
چنڊ مڪمل طور ڌرتيءَ جي umbra ۾ داخل ٿئي.
Total Solar Eclipse
مڪمل سج گرھڻ
چنڊ سج جي disk کي مڪمل ڍڪي ڇڏيندو.
Transit Meridian
نصف النهاري گذر
جسم جو meridian پار ڪرڻ جو لمحو.
Triangulum
ٽڪنڊو
IAU جي 88 تارن جي جٿن مان هڪ؛ سنڌي نالو/پڙهڻي هن وقت review لاءِ رکيل آهي: ٽڪنڊو.
Triangulum Australe
ڏاکڻو ٽڪنڊو
IAU جي 88 تارن جي جٿن مان هڪ؛ سنڌي نالو/پڙهڻي هن وقت review لاءِ رکيل آهي: ڏاکڻو ٽڪنڊو.
True Anomaly
حقيقي anomaly
مدار ۾ جسم جي اصل angular پوزيشن.
Tucana
ٽوڪانا
IAU جي 88 تارن جي جٿن مان هڪ؛ سنڌي نالو/پڙهڻي هن وقت review لاءِ رکيل آهي: ٽوڪانا.
Twilight
شفق
سج لهڻ کان پوءِ يا اڀرڻ کان اڳ آسمان ۾ هلڪي روشني.
Universe
ڪائنات
سڀ خلا، وقت، مادو، توانائي ۽ انهن جا قانون.
Uranus
يورينس
برفاني ديو گرھ، جنهن جو محور گهڻو جهڪيل آهي.
Ursa Major
وڏي رڇ
IAU جي 88 تارن جي جٿن مان هڪ؛ سنڌي نالو/پڙهڻي هن وقت review لاءِ رکيل آهي: وڏي رڇ.
Ursa Minor
ننڍي رڇ
IAU جي 88 تارن جي جٿن مان هڪ؛ سنڌي نالو/پڙهڻي هن وقت review لاءِ رکيل آهي: ننڍي رڇ.
Vela
ويلا
IAU جي 88 تارن جي جٿن مان هڪ؛ سنڌي نالو/پڙهڻي هن وقت review لاءِ رکيل آهي: ويلا.
Venus
زهرہ
سج کان ٻيو گرھ؛ صبح يا شام جو روشن ترين گرھ طور ڏٺو وڃي ٿو.
Virgo
سنبلہ
زودياڪ/برج واري پٽي ۾ IAU constellation جو سنڌي/روايتي نالو: سنبلہ.
Volans
اڏامندڙ مڇي
IAU جي 88 تارن جي جٿن مان هڪ؛ سنڌي نالو/پڙهڻي هن وقت review لاءِ رکيل آهي: اڏامندڙ مڇي.
Vulpecula
ننڍي لومڙي
IAU جي 88 تارن جي جٿن مان هڪ؛ سنڌي نالو/پڙهڻي هن وقت review لاءِ رکيل آهي: ننڍي لومڙي.
Waning Gibbous
گهٽجندڙ گبوس
پوري چنڊ کان پوءِ آهستي گهٽجندڙ روشن حصو.
Waxing Gibbous
وڌندڙ گبوس
پھرين چوٿائي کان پوءِ پوري چنڊ تائين وڌندڙ وڏو روشن حصو.
Year
سال
ڌرتيءَ جي سج جي چوڌاري هڪ مدار سان لاڳاپيل عرصو.
بنيادي آسماني جسم
سورج منڊل جو ٽيون گرھ؛ انساني مشاهدي جو بنيادي مرڪز ۽ مقامي آسماني coordinates جو حوالو.
گرھڻ ۽ ڇانوَ
جڏهن هڪ آسماني جسم ٻئي جسم جي روشني کي مڪمل يا جزوي طور روڪي يا ڇانوَ ۾ اچي وڃي.
چنڊ ۽ چنڊ جون حالتون
چنڊ جي اها حالت جڏهن روشن حصو ڌرتيءَ ڏانهن لڳ ڀڳ مڪمل نظر اچي.
وقت، تاريخ ۽ جنتري
دنيا ۾ عام استعمال ٿيندڙ شمسي جنتري، جنهن ۾ سال 365 يا leap year ۾ 366 ڏينھن جو هوندو آهي.
وقت، تاريخ ۽ جنتري
اسلامي قمري جنتري، جيڪا چنڊ جي مهينن تي ٻڌل آهي.
وقت، تاريخ ۽ جنتري
فلڪياتي حسابن لاءِ مسلسل ڏينھن نمبر، جيڪو تاريخن کي هڪ عددي time scale ۾ بدلائي ٿو.
گرھڻ ۽ ڇانوَ
جڏهن چنڊ ڌرتيءَ جي ڇانوَ ۾ داخل ٿئي.
بنيادي آسماني جسم
ڌرتيءَ جو قدرتي اپگرھ، جنهن جون حالتون، چانڊوڪي ۽ عمر جنتري ۽ مشاهدي ۾ اهم آهن.
چنڊ ۽ چنڊ جون حالتون
چنڊ جي اها حالت جڏهن چنڊ سج سان لڳ ڀڳ ساڳي رخ ۾ هجي ۽ روشن حصو ڌرتيءَ ڏانهن نہ هجي.
مدار ۽ حرڪت
ڪشش ثقل هيٺ ڪنهن جسم جو ٻئي جسم جي چوڌاري ورجائيندڙ رستو.
وقت، تاريخ ۽ جنتري
سنڌي تاريخي/ثقافتي سنبت جو working scientific framework، جنهن کي فلڪياتي validation سان جوڙيو پيو وڃي.
گرھڻ ۽ ڇانوَ
جڏهن چنڊ ڌرتي ۽ سج جي وچ ۾ اچي سج جي روشني کي مڪمل يا جزوي طور ڍڪي.
بنيادي آسماني جسم
سج، گرھن، ننڍن گرھن، چنڊن، asteroid، comet ۽ ٻين ننڍن جسمن جو گڏيل فلڪياتي نظام.
بنيادي آسماني جسم
سورج منڊل جو مرڪزي تارو؛ ڌرتيءَ تي روشني، گرمي، موسم ۽ وقت جي بنيادي ماپ جو ذريعو.
آسماني ماپون ۽ رخ
افق کان مٿي يا هيٺ ڪنهن جسم جو زاويه؛ افق تي 0°، مٿي 90° تائين.
وقت، تاريخ ۽ جنتري
سال جو اهو وقت جڏهن سج آسماني استوا کي اتر کان ڏکڻ طرف پار ڪري؛ ڏينھن ۽ رات لڳ ڀڳ برابر ٿين ٿا.
آسماني ماپون ۽ رخ
افق تي اتر کان شروع ٿيندڙ رخ جو زاويه، جنهن سان جسم جي سمت ٻڌائي وڃي ٿي.
چنڊ ۽ چنڊ جون حالتون
چنڊ جي اها حالت جنهن ۾ چنڊ جو اڌ روشن حصو نظر اچي ۽ چانڊوڪي وڌي رهي هجي.
چنڊ ۽ چنڊ جون حالتون
چنڊ جي اها حالت جنهن ۾ چنڊ جو اڌ روشن حصو نظر اچي ۽ چانڊوڪي گهٽجي رهي هجي.
گرھڻ ۽ ڇانوَ
ڇانوَ جو ٻاهريون حصو جتي روشنيءَ جو ذريعو جزوي طور لڪيل هجي.
مدار ۽ حرڪت
ڪنهن جسم جو ٻئي جسم جي چوڌاري مڪمل مدار پورو ڪرڻ.
مدار ۽ حرڪت
ڪنهن جسم جو پنهنجي محور جي چوڌاري ڦرڻ.
وقت، تاريخ ۽ جنتري
اتر اڌ گول لاءِ سال جو اهو وقت جڏهن سج جي declination سڀ کان اتر هجي ۽ ڏينھن ڊگهو هجي.
گرھڻ ۽ ڇانوَ
ڇانوَ جو مرڪزي حصو جتي روشنيءَ جو ذريعو مڪمل طور لڪيل هجي.