فلڪياتي تحقيقي گلاسري

دنيا ۾ عام استعمال ٿيندڙ شمسي جنتري، جنهن ۾ سال 365 يا leap year ۾ 366 ڏينھن جو هوندو آهي.

اسلامي قمري جنتري، جيڪا چنڊ جي مهينن تي ٻڌل آهي.

فلڪياتي حسابن لاءِ مسلسل ڏينھن نمبر، جيڪو تاريخن کي هڪ عددي time scale ۾ بدلائي ٿو.

اهڙو آسماني جسم جيڪو تاري جي چوڌاري مدار ۾ هجي، پنهنجي ڪشش ثقل سان لڳ ڀڳ گول هجي ۽ پنهنجي مدار جي پاڙي کي صاف ڪري چڪو هجي.

سنڌي تاريخي/ثقافتي سنبت جو working scientific framework، جنهن کي فلڪياتي validation سان جوڙيو پيو وڃي.

افق کان مٿي يا هيٺ ڪنهن جسم جو زاويه؛ افق تي 0°، مٿي 90° تائين.

سال جو اهو وقت جڏهن سج آسماني استوا کي اتر کان ڏکڻ طرف پار ڪري؛ ڏينھن ۽ رات لڳ ڀڳ برابر ٿين ٿا.

افق تي اتر کان شروع ٿيندڙ رخ جو زاويه، جنهن سان جسم جي سمت ٻڌائي وڃي ٿي.

آسماني استوا کان اتر يا ڏکڻ طرف ڪنهن جسم جو زاويه.

اهڙو آسماني جسم جيڪو سج جي چوڌاري گهمي ۽ لڳ ڀڳ گول هجي، پر پنهنجي مدار جي پاڙي کي مڪمل صاف نہ ڪري چڪو هجي.

ecliptic رستي تي vernal equinox کان ماپيل ڊگهائي؛ سج، چنڊ ۽ گرھن جي حسابن ۾ اهم.

ڪنهن جسم جو ٻئي جسم جي چوڌاري مڪمل مدار پورو ڪرڻ.

آسماني استوا تي vernal equinox کان اوڀر طرف ماپيل coordinate؛ ڪلاڪن، منٽن ۽ سيڪنڊن ۾ ڏنو ويندو آهي.

ڪنهن جسم جو پنهنجي محور جي چوڌاري ڦرڻ.

اتر اڌ گول لاءِ سال جو اهو وقت جڏهن سج جي declination سڀ کان اتر هجي ۽ ڏينھن ڊگهو هجي.

دنيا جو بنيادي coordinated time reference، جنهن سان وقتي علائقا offset طور ڳنڍجن ٿا.

سال جو اهو وقت جڏهن سج آسماني استوا کي ڏکڻ کان اتر طرف پار ڪري؛ ڏينھن ۽ رات لڳ ڀڳ برابر ٿين ٿا.

اتر اڌ گول لاءِ سال جو اهو وقت جڏهن سج جي declination سڀ کان ڏکڻ هجي ۽ ڏينھن ننڍو هجي.

مقرر فاصلي تي تاري جي brightness جي معيار ماپ.

دوربين جي اصل روشني گڏ ڪندڙ حصي جو قطر.

مدار ۾ اهو نقطو جتي جسم سج کان سڀ کان پري هجي.

ڌرتيءَ جي چوڌاري مدار ۾ سڀ کان پري نقطو.

ڌرتيءَ تان نظر ايندڙ چمڪ جو magnitude.

حقيقي سج جي آسماني پوزيشن مان نڪتل وقت.

هڪ degree جو سٺون حصو.

هڪ arcminute جو سٺون حصو.

مدار جو اهو نقطو جتي جسم reference plane کي ڏکڻ کان اتر طرف پار ڪري.

سج ڪافي هيٺ هئڻ سبب آسمان مشاهدي لاءِ اونداهو ٿيڻ جو مرحلو.

ڌرتي ۽ سج جي اوسط فاصلي جي لڳ ڀڳ برابر فاصلي جو ايڪو.

ڌرتيءَ جي هوا سبب روشنيءَ جو مڙڻ، جنهن سان جسم ٿورو مٿي نظر اچي ٿو.

اهڙو جسم جنهن جي ڪشش کان روشني بہ ٻاهر نہ نڪري سگهي.

روشنيءَ جو ننڍي wavelength ڏانهن سرڪڻ، اڪثر ويجهو اچڻ سبب.

ڌرتيءَ جي خط استوا جو آسماني گولي تي projection.

آسمان کي سمجهڻ لاءِ تصوراتي گولو، جنهن تي تارا ۽ گرھ پوزيشن ۾ رکيا وڃن ٿا.

شفق جو اهو مرحلو جنهن ۾ عام ٻاهرين سرگرمي لاءِ روشني ڪافي هوندي.

ڊجيٽل تصويرن لاءِ استعمال ٿيندڙ light sensor.

ٻه آسماني جسم آسمان ۾ ساڳي ڊگھائي/رخ وٽ نظر اچن.

مدار جو اهو نقطو جتي جسم reference plane کي اتر کان ڏکڻ طرف پار ڪري.

مدار جي گولائي کان هٽڻ يا ellipse جي ڊگهاڻ جو عدد.

آسمان ۾ سج جو سال ڀر ظاهري رستو؛ ڌرتيءَ جي مدار جو plane آسمان تي.

آسمان ۾ ڪنهن جسم ۽ سج جي وچ واري زاويائي وٿي.

وقت موجب آسماني جسمن جي پوزيشنن جو حسابي جدول.

فلڪياتي coordinates يا orbital elements لاءِ reference date/time.

ظاهري شمسي وقت ۽ اوسط شمسي وقت وچ فرق.

دوربين ۾ ڏسڻ لاءِ استعمال ٿيندڙ lens assembly.

خاص wavelength يا رنگ کي پاس ڪرڻ وارو optical عنصر.

لينس يا آئيني کان focus نقطي تائين فاصلو.

تارن، گيس، مٽي ۽ اونداهي مادّي جو وڏو ڪشش ثقل وارو مجموعو.

تمام پراڻن تارن جو گھاٽو گول جٿو.

عطارد يا زهرہ جو سج کان سڀ کان وڌيڪ ظاهري فاصلو.