ظاهري شمسي وقت
حقيقي سج جي آسماني پوزيشن مان نڪتل وقت.
سنڌي ۽ انگريزيءَ ۾ فلڪيات، سج، چنڊ، گرھن، گرھڻن، آسماني ماپن، وقت، جنتري، سنڌو سنبت ۽ IAU constellations لاءِ public research terminology base. هي صفحو عام پڙهندڙ، شاگرد، صحافي، محقق ۽ developer لاءِ تيار ڪيو ويو آهي.
موجوده filter يا پوري گلاسري کي محققن، استادن، شاگردن ۽ developer لاءِ Excel، CSV، JSON يا printable research list طور ڊائونلوڊ ڪريو.
نئون فلڪياتي اصطلاح يا موجوده اصطلاح جي درستگي تجويز ڪريو. تجويز سڌي public glossary ۾ شامل نہ ٿيندي؛ admin review ۽ منظوري کان پوءِ ئي ظاهر ٿيندي.
هاڻي ڳولا English، سنڌي، Roman، alternative spellings، aliases ۽ fuzzy spelling match سان ڪم ڪندي. Concept Network اصطلاحن کي family، category ۽ related science جي بنياد تي ڳنڍي ٿو.
Phase-057O کان پوءِ هي گلاسري public readers، researchers، apps، widgets، websites، search engines، AI agents، sitemaps، API ۽ research dataset publication لاءِ stable candidate طور استعمال ٿي سگهي ٿي. Search، single term detail، category filters، approved-only export ۽ semantic related/network endpoints موجود آهن.
حقيقي سج جي آسماني پوزيشن مان نڪتل وقت.
سج جي ڪريانت دائري تي ظاهري ڊگهائي، جيڪا مند، سنبت ۽ equinox/solstice حسابن ۾ اهم آهي.
گرھڻ ۾ disk جي ڪنارن جي پهرين/ٻي/ٽئين/چوٿين ملاقات جا وقت.
سال جا ٻه وقت جڏهن ڏينھن ۽ رات لڳ ڀڳ برابر ٿين.
سج جي uneven ظاهري حرڪت کي اوسط ڪري ٺهيل وقت.
هڪ مڪمل مدار پورو ڪرڻ ۾ لڳندڙ وقت.
جڏهن سج مقامي meridian تي سڀ کان مٿي هجي.
سج جي ظاهري پوزيشن تي ٻڌل وقت.
سال جا ٻه وقت جڏهن سج جي declination وڌ ۾ وڌ اتر يا ڏکڻ هجي.
سج جو افق کان مٿي ظاهري اچڻ.
سج جو افق کان هيٺ وڃڻ.
ڌرتيءَ ۽ سج جي نسبت ساڳي ظاهري حالت ڏانهن موٽڻ جو وقت.
سورج منڊل جو ٽيون گرھ؛ انساني مشاهدي جو بنيادي مرڪز ۽ مقامي آسماني coordinates جو حوالو.
دنيا ۾ عام استعمال ٿيندڙ شمسي جنتري، جنهن ۾ سال 365 يا leap year ۾ 366 ڏينھن جو هوندو آهي.
فلڪياتي حسابن لاءِ مسلسل ڏينھن نمبر، جيڪو تاريخن کي هڪ عددي time scale ۾ بدلائي ٿو.
ڪشش ثقل هيٺ ڪنهن جسم جو ٻئي جسم جي چوڌاري ورجائيندڙ رستو.
اهڙو آسماني جسم جيڪو تاري جي چوڌاري مدار ۾ هجي، پنهنجي ڪشش ثقل سان لڳ ڀڳ گول هجي ۽ پنهنجي مدار جي پاڙي کي صاف ڪري چڪو هجي.
جڏهن چنڊ ڌرتي ۽ سج جي وچ ۾ اچي سج جي روشني کي مڪمل يا جزوي طور ڍڪي.
سج، گرھن، ننڍن گرھن، چنڊن، asteroid، comet ۽ ٻين ننڍن جسمن جو گڏيل فلڪياتي نظام.
سورج منڊل جو مرڪزي تارو؛ ڌرتيءَ تي روشني، گرمي، موسم ۽ وقت جي بنيادي ماپ جو ذريعو.
سال جو اهو وقت جڏهن سج آسماني استوا کي اتر کان ڏکڻ طرف پار ڪري؛ ڏينھن ۽ رات لڳ ڀڳ برابر ٿين ٿا.
اهڙو آسماني جسم جيڪو سج جي چوڌاري گهمي ۽ لڳ ڀڳ گول هجي، پر پنهنجي مدار جي پاڙي کي مڪمل صاف نہ ڪري چڪو هجي.
ecliptic رستي تي vernal equinox کان ماپيل ڊگهائي؛ سج، چنڊ ۽ گرھن جي حسابن ۾ اهم.
چنڊ جي ڪريانت دائري تي ظاهري ڊگهائي، جيڪا چنڊ جو درجو ۽ elongation جي حساب ۾ استعمال ٿئي ٿي.
اتر اڌ گول لاءِ سال جو اهو وقت جڏهن سج جي declination سڀ کان اتر هجي ۽ ڏينھن ڊگهو هجي.
دنيا جو بنيادي coordinated time reference، جنهن سان وقتي علائقا offset طور ڳنڍجن ٿا.
سال جو اهو وقت جڏهن سج آسماني استوا کي ڏکڻ کان اتر طرف پار ڪري؛ ڏينھن ۽ رات لڳ ڀڳ برابر ٿين ٿا.
اتر اڌ گول لاءِ سال جو اهو وقت جڏهن سج جي declination سڀ کان ڏکڻ هجي ۽ ڏينھن ننڍو هجي.
سج گرھڻ جو قسم جنهن ۾ چنڊ سج کي مڪمل ڍڪي نہ سگهندو ۽ باهه جهڙو حلقو نظر ايندو.
چنڊ سج کي وچان ڍڪي پر ڪناري تي روشنيءَ جو حلقو بچي.
چنڊ جو perigee کان ٻيهر perigee تائين جو وقت.
ڌرتيءَ تان نظر ايندڙ چمڪ جو magnitude.
مشاهدي ۾ نظر ايندڙ پوزيشن، refraction/aberration وغيره کان پوءِ.
مريخ ۽ مشتري جي مدار جي وچ ۾ ننڍن پٿريلي جسمن جو علائقو.
حسابن ۾ استعمال ٿيندڙ دقيق تاريخ/وقت.
سج ڪافي هيٺ هئڻ سبب آسمان مشاهدي لاءِ اونداهو ٿيڻ جو مرحلو.
ڌرتيءَ جي هوا سبب روشنيءَ جو مڙڻ، جنهن سان جسم ٿورو مٿي نظر اچي ٿو.
سج گرھڻ جي عالمي geometry بيان ڪرڻ جا فني عدد.
مشتري جو قديم سطح وارو وڏو چنڊ.
مريخ ۽ مشتري جي وچ واري asteroid belt ۾ موجود ننڍو گرھ.
پلوٽو جو سڀ کان وڏو چنڊ.
روزمره استعمال واري تاريخ، جهڙوڪ گريگورين تاريخ.
شفق جو اهو مرحلو جنهن ۾ عام ٻاهرين سرگرمي لاءِ روشني ڪافي هوندي.
دمدار تاري جي مرڪز جي چوڌاري گئس ۽ مٽيءَ جو ڪڪر.
برف
سج جي تابڪاري ۽ solar wind سبب comet مان ٻاهر نڪرندڙ مادي جي ڊگهي لڪير.
ٻه آسماني جسم آسمان ۾ ساڳي ڊگھائي/رخ وٽ نظر اچن.
سج اڀرڻ کان سج لھڻ تائين جو عرصو.
مريخ جو ٻاهرين ننڍو چنڊ.
ڌرتيءَ جي گردش واري وقت ۽ uniform time جي وچ جو فرق.