Astronomical Unit
فلڪياتي ايڪو
ڌرتي ۽ سج جي اوسط فاصلي جي لڳ ڀڳ برابر فاصلي جو ايڪو.
آڪاش درشنو
سنڌي ٻوليءَ ۾ آڪاش جو مشاهدو
18:38:26PM
خميس،15آڪٽوبر2026
فلڪياتي تحقيقي گلاسري
سنڌي ۽ انگريزيءَ ۾ فلڪيات، سج، چنڊ، گرھن، گرھڻن، آسماني ماپن، وقت، جنتري، سنڌو سنبت ۽ IAU constellations لاءِ public research terminology base. هي صفحو عام پڙهندڙ، شاگرد، صحافي، محقق ۽ developer لاءِ تيار ڪيو ويو آهي.
ڪل اصطلاح50
Dataset ۾435
منظور ٿيل15
جائزي لاءِ332
High priority36
نوٽ: هي گلاسري سنڌي فلڪياتي اصطلاحن جو تحقيقي بنياد آهي. Approved اصطلاح استعمال لاءِ تيار آهن؛ Pending/Needs Review اصطلاح علمي نظرثاني لاءِ رکيل آهن. Public page تي admin/registry links ظاهر ناهن. اصطلاحن ۾ “Approved / Pending / Needs Review” status علمي شفافيت لاءِ رکيو ويو آهي.
Research Export System
موجوده filter يا پوري گلاسري کي محققن، استادن، شاگردن ۽ developer لاءِ Excel، CSV، JSON يا printable research list طور ڊائونلوڊ ڪريو.
Term Proposal System
نئون فلڪياتي اصطلاح يا موجوده اصطلاح جي درستگي تجويز ڪريو. تجويز سڌي public glossary ۾ شامل نہ ٿيندي؛ admin review ۽ منظوري کان پوءِ ئي ظاهر ٿيندي.
Advanced Search & Semantic Network
هاڻي ڳولا English، سنڌي، Roman، alternative spellings، aliases ۽ fuzzy spelling match سان ڪم ڪندي. Concept Network اصطلاحن کي family، category ۽ related science جي بنياد تي ڳنڍي ٿو.
Developer API
Phase-057O کان پوءِ هي گلاسري public readers، researchers، apps، widgets، websites، search engines، AI agents، sitemaps، API ۽ research dataset publication لاءِ stable candidate طور استعمال ٿي سگهي ٿي. Search، single term detail، category filters، approved-only export ۽ semantic related/network endpoints موجود آهن.
English A–Z
سنڌي الف-ب index
ڏيکاريل: 50 / 3021.6.0 · Updated 2026-07-05T00:00:00+00:00
هن filter سان ڪو اصطلاح نہ مليو. filter reset ڪريو يا ٻيو لفظ ڳولا ڪريو.
ايڪا، ڊيٽا ۽ معيار
Absolute Magnitude
حقيقي چمڪ ماپ
مقرر فاصلي تي تاري جي brightness جي معيار ماپ.
Accuracy
درستگي
حساب يا ماپ حقيقي/معياري قدر جي ڪيتري ويجهو آهي.
Apparent Magnitude
ظاهري چمڪ ماپ
ڌرتيءَ تان نظر ايندڙ چمڪ جو magnitude.
Arcminute
قوسي منٽ
هڪ degree جو سٺون حصو.
Arcsecond
قوسي سيڪنڊ
هڪ arcminute جو سٺون حصو.
Day
ڏينھن
ڌرتيءَ جي هڪ روزاني چڪر سان لاڳاپيل وقت.
Degree
درجو
زاويه جي ماپ؛ هڪ مڪمل دائرو 360 درجا.
Delta T
ڊيلٽا ٽي
ڌرتيءَ جي گردش واري وقت ۽ uniform time جي وچ جو فرق.
Ephemeris Time
فلڪياتي جدول وقت
ephemeris حسابن لاءِ استعمال ٿيندڙ وقتي معيارن جو تاريخي اصطلاح.
Haumea
هائوميا
Kuiper Belt جو ڊگهو/بيضوي شڪل وارو ننڍو گرھ.
Hour
ڪلاڪ
60 منٽن جو وقت.
IAU
IAU
International Astronomical Union؛ astronomical naming standards جو عالمي ادارو.
JPL Horizons
JPL Horizons
NASA/JPL جو reference ephemeris system؛ نالو reference طور انگريزي ۾ رکيو وڃي.
Kilometer
ڪلوميٽر
فاصلي جو ميٽرڪ ايڪو.
Light Year
نوري سال
روشني هڪ سال ۾ جيترو فاصلو طئي ڪري، ان جي ماپ.
Magnitude
چمڪ جو درجو
آسماني جسم جي ظاهري يا حقيقي چمڪ ماپڻ جو logarithmic scale.
Minute
منٽ
60 سيڪنڊن جو وقت.
NASA
NASA
آمريڪي space agency؛ ڪيترائي public astronomy references مهيا ڪري ٿي.
Nautical Twilight
بحري شفق
شفق جو اهو مرحلو جيڪو navigation لاءِ تاريخي طور اهم رهيو.
Parsec
پارسيڪ
ستارياتي فاصلي جو ايڪو، parallax سان لاڳاپيل.
Precision
دقت
ماپ يا حساب ۾ decimal/detail جي سطح.
Reference Frame
حوالا فريم
پوزيشن يا حرڪت ماپڻ لاءِ مقرر coordinate basis.
Second
سيڪنڊ
وقت جو بنيادي ايڪو.
Swiss Ephemeris
Swiss Ephemeris
فلڪياتي حسابن لاءِ استعمال ٿيندڙ ephemeris library؛ نالو reference طور رکيو وڃي.
Terrestrial Time
ڌرتيائي وقت
فلڪياتي ephemeris حسابن لاءِ استعمال ٿيندڙ uniform time scale.
Year
سال
ڌرتيءَ جي سج جي چوڌاري هڪ مدار سان لاڳاپيل عرصو.
بنيادي آسماني جسم
سورج منڊل جو ٽيون گرھ؛ انساني مشاهدي جو بنيادي مرڪز ۽ مقامي آسماني coordinates جو حوالو.
گرھڻ ۽ ڇانوَ
جڏهن هڪ آسماني جسم ٻئي جسم جي روشني کي مڪمل يا جزوي طور روڪي يا ڇانوَ ۾ اچي وڃي.
چنڊ ۽ چنڊ جون حالتون
چنڊ جي اها حالت جڏهن روشن حصو ڌرتيءَ ڏانهن لڳ ڀڳ مڪمل نظر اچي.
وقت، تاريخ ۽ جنتري
دنيا ۾ عام استعمال ٿيندڙ شمسي جنتري، جنهن ۾ سال 365 يا leap year ۾ 366 ڏينھن جو هوندو آهي.
وقت، تاريخ ۽ جنتري
اسلامي قمري جنتري، جيڪا چنڊ جي مهينن تي ٻڌل آهي.
وقت، تاريخ ۽ جنتري
فلڪياتي حسابن لاءِ مسلسل ڏينھن نمبر، جيڪو تاريخن کي هڪ عددي time scale ۾ بدلائي ٿو.
گرھڻ ۽ ڇانوَ
جڏهن چنڊ ڌرتيءَ جي ڇانوَ ۾ داخل ٿئي.
بنيادي آسماني جسم
ڌرتيءَ جو قدرتي اپگرھ، جنهن جون حالتون، چانڊوڪي ۽ عمر جنتري ۽ مشاهدي ۾ اهم آهن.
چنڊ ۽ چنڊ جون حالتون
چنڊ جي اها حالت جڏهن چنڊ سج سان لڳ ڀڳ ساڳي رخ ۾ هجي ۽ روشن حصو ڌرتيءَ ڏانهن نہ هجي.
مدار ۽ حرڪت
ڪشش ثقل هيٺ ڪنهن جسم جو ٻئي جسم جي چوڌاري ورجائيندڙ رستو.
بنيادي آسماني جسم
اهڙو آسماني جسم جيڪو تاري جي چوڌاري مدار ۾ هجي، پنهنجي ڪشش ثقل سان لڳ ڀڳ گول هجي ۽ پنهنجي مدار جي پاڙي کي صاف ڪري چڪو هجي.
وقت، تاريخ ۽ جنتري
سنڌي تاريخي/ثقافتي سنبت جو working scientific framework، جنهن کي فلڪياتي validation سان جوڙيو پيو وڃي.
گرھڻ ۽ ڇانوَ
جڏهن چنڊ ڌرتي ۽ سج جي وچ ۾ اچي سج جي روشني کي مڪمل يا جزوي طور ڍڪي.
بنيادي آسماني جسم
سج، گرھن، ننڍن گرھن، چنڊن، asteroid، comet ۽ ٻين ننڍن جسمن جو گڏيل فلڪياتي نظام.
بنيادي آسماني جسم
سورج منڊل جو مرڪزي تارو؛ ڌرتيءَ تي روشني، گرمي، موسم ۽ وقت جي بنيادي ماپ جو ذريعو.
آسماني ماپون ۽ رخ
افق کان مٿي يا هيٺ ڪنهن جسم جو زاويه؛ افق تي 0°، مٿي 90° تائين.
وقت، تاريخ ۽ جنتري
سال جو اهو وقت جڏهن سج آسماني استوا کي اتر کان ڏکڻ طرف پار ڪري؛ ڏينھن ۽ رات لڳ ڀڳ برابر ٿين ٿا.
آسماني ماپون ۽ رخ
افق تي اتر کان شروع ٿيندڙ رخ جو زاويه، جنهن سان جسم جي سمت ٻڌائي وڃي ٿي.
آسماني ماپون ۽ رخ
آسماني استوا کان اتر يا ڏکڻ طرف ڪنهن جسم جو زاويه.
بنيادي آسماني جسم
اهڙو آسماني جسم جيڪو سج جي چوڌاري گهمي ۽ لڳ ڀڳ گول هجي، پر پنهنجي مدار جي پاڙي کي مڪمل صاف نہ ڪري چڪو هجي.
آسماني ماپون ۽ رخ
ecliptic رستي تي vernal equinox کان ماپيل ڊگهائي؛ سج، چنڊ ۽ گرھن جي حسابن ۾ اهم.
چنڊ ۽ چنڊ جون حالتون
چنڊ جي اها حالت جنهن ۾ چنڊ جو اڌ روشن حصو نظر اچي ۽ چانڊوڪي وڌي رهي هجي.
چنڊ ۽ چنڊ جون حالتون
چنڊ جي اها حالت جنهن ۾ چنڊ جو اڌ روشن حصو نظر اچي ۽ چانڊوڪي گهٽجي رهي هجي.