فلڪياتي تحقيقي گلاسري

charged gas مان ٺهيل comet tail

ماپ يا حساب ۾ decimal/detail جي سطح.

سورج منڊل جو ٽيون گرھ؛ انساني مشاهدي جو بنيادي مرڪز ۽ مقامي آسماني coordinates جو حوالو.

دنيا ۾ عام استعمال ٿيندڙ شمسي جنتري، جنهن ۾ سال 365 يا leap year ۾ 366 ڏينھن جو هوندو آهي.

فلڪياتي حسابن لاءِ مسلسل ڏينھن نمبر، جيڪو تاريخن کي هڪ عددي time scale ۾ بدلائي ٿو.

ڌرتيءَ جو قدرتي اپگرھ، جنهن جون حالتون، چانڊوڪي ۽ عمر جنتري ۽ مشاهدي ۾ اهم آهن.

چنڊ جي اها حالت جڏهن چنڊ سج سان لڳ ڀڳ ساڳي رخ ۾ هجي ۽ روشن حصو ڌرتيءَ ڏانهن نہ هجي.

سنڌي تاريخي/ثقافتي سنبت جو working scientific framework، جنهن کي فلڪياتي validation سان جوڙيو پيو وڃي.

جڏهن چنڊ ڌرتي ۽ سج جي وچ ۾ اچي سج جي روشني کي مڪمل يا جزوي طور ڍڪي.

سج، گرھن، ننڍن گرھن، چنڊن، asteroid، comet ۽ ٻين ننڍن جسمن جو گڏيل فلڪياتي نظام.

سورج منڊل جو مرڪزي تارو؛ ڌرتيءَ تي روشني، گرمي، موسم ۽ وقت جي بنيادي ماپ جو ذريعو.

سال جو اهو وقت جڏهن سج آسماني استوا کي اتر کان ڏکڻ طرف پار ڪري؛ ڏينھن ۽ رات لڳ ڀڳ برابر ٿين ٿا.

افق تي اتر کان شروع ٿيندڙ رخ جو زاويه، جنهن سان جسم جي سمت ٻڌائي وڃي ٿي.

آسماني استوا کان اتر يا ڏکڻ طرف ڪنهن جسم جو زاويه.

ecliptic رستي تي vernal equinox کان ماپيل ڊگهائي؛ سج، چنڊ ۽ گرھن جي حسابن ۾ اهم.

چنڊ جي اها حالت جنهن ۾ چنڊ جو اڌ روشن حصو نظر اچي ۽ چانڊوڪي وڌي رهي هجي.

چنڊ جي اها حالت جنهن ۾ چنڊ جو اڌ روشن حصو نظر اچي ۽ چانڊوڪي گهٽجي رهي هجي.

چنڊ جي ڪريانت دائري تي ظاهري ڊگهائي، جيڪا چنڊ جو درجو ۽ elongation جي حساب ۾ استعمال ٿئي ٿي.

ڪنهن جسم جو ٻئي جسم جي چوڌاري مڪمل مدار پورو ڪرڻ.

آسماني استوا تي vernal equinox کان اوڀر طرف ماپيل coordinate؛ ڪلاڪن، منٽن ۽ سيڪنڊن ۾ ڏنو ويندو آهي.

ڪنهن جسم جو پنهنجي محور جي چوڌاري ڦرڻ.

سج جي ڪريانت دائري تي ظاهري ڊگهائي، جيڪا مند، سنبت ۽ equinox/solstice حسابن ۾ اهم آهي.

اتر اڌ گول لاءِ سال جو اهو وقت جڏهن سج جي declination سڀ کان اتر هجي ۽ ڏينھن ڊگهو هجي.

سال جو اهو وقت جڏهن سج آسماني استوا کي ڏکڻ کان اتر طرف پار ڪري؛ ڏينھن ۽ رات لڳ ڀڳ برابر ٿين ٿا.

پراڻي چنڊ کان اڳ روشن حصو گهٽجندو ڪڙي جي صورت ۾ نظر اچي.

نئين چنڊ کان پوءِ روشن حصو آهستي آهستي وڌندو ڪڙي جي صورت ۾ نظر اچي.

اتر اڌ گول لاءِ سال جو اهو وقت جڏهن سج جي declination سڀ کان ڏکڻ هجي ۽ ڏينھن ننڍو هجي.

مشاهد جي حرڪت سبب ستاري جي ظاهري پوزيشن ۾ ننڍو فرق.

IAU جي 88 تارن جي جٿن مان هڪ؛ سنڌي نالو/پڙهڻي هن وقت review لاءِ رکيل آهي: اينڊروميڊا.

آسمان ۾ ڪنهن جسم جو ظاهري قطر زاويه.

آسمان ۾ ٻن جسمن جي وچ واري زاويائي فاصلي جي ماپ.

چنڊ سج کي وچان ڍڪي پر ڪناري تي روشنيءَ جو حلقو بچي.

IAU جي 88 تارن جي جٿن مان هڪ؛ سنڌي نالو/پڙهڻي هن وقت review لاءِ رکيل آهي: اينٽليا.

حلقوي سج گرھڻ ۾ چنڊ جي ڇانوَ جو اهو حصو جتي سج جو حلقو نظر اچي.

مدار ۾ اهو نقطو جتي جسم سج کان سڀ کان پري هجي.

مشاهدي ۾ نظر ايندڙ پوزيشن، refraction/aberration وغيره کان پوءِ.

حقيقي سج جي آسماني پوزيشن مان نڪتل وقت.

IAU جي 88 تارن جي جٿن مان هڪ؛ سنڌي نالو/پڙهڻي هن وقت review لاءِ رکيل آهي: ايپس.

زودياڪ/برج واري پٽي ۾ IAU constellation جو سنڌي/روايتي نالو: دلو.

IAU جي 88 تارن جي جٿن مان هڪ؛ سنڌي نالو/پڙهڻي هن وقت review لاءِ رکيل آهي: عقاب.

IAU جي 88 تارن جي جٿن مان هڪ؛ سنڌي نالو/پڙهڻي هن وقت review لاءِ رکيل آهي: آرا.

مدار جي orientation بيان ڪندڙ فني زاويه.

زودياڪ/برج واري پٽي ۾ IAU constellation جو سنڌي/روايتي نالو: حمل.

آسماني جسمن جي پوزيشن ۽ حرڪت جي دقيق ماپ.

ڌرتيءَ جي هوا سبب روشنيءَ جو مڙڻ، جنهن سان جسم ٿورو مٿي نظر اچي ٿو.

IAU جي 88 تارن جي جٿن مان هڪ؛ سنڌي نالو/پڙهڻي هن وقت review لاءِ رکيل آهي: اورائگا.

حساب جيڪو نظام جي گڏيل mass center کي مرڪز مڃي.

ٻن اکين سان ڏسڻ لاءِ ننڍو دوربيني اوزار.

IAU جي 88 تارن جي جٿن مان هڪ؛ سنڌي نالو/پڙهڻي هن وقت review لاءِ رکيل آهي: بوئوٽس.

IAU جي 88 تارن جي جٿن مان هڪ؛ سنڌي نالو/پڙهڻي هن وقت review لاءِ رکيل آهي: سيلم.