جڏهن چنڊ ڌرتيءَ جي ڇانوَ ۾ داخل ٿئي.
فلڪياتي تحقيقي گلاسري
سنڌي ۽ انگريزيءَ ۾ فلڪيات، سج، چنڊ، گرھن، گرھڻن، آسماني ماپن، وقت، جنتري، سنڌو سنبت ۽ IAU constellations لاءِ public research terminology base. هي صفحو عام پڙهندڙ، شاگرد، صحافي، محقق ۽ developer لاءِ تيار ڪيو ويو آهي.
Research Export System
موجوده filter يا پوري گلاسري کي محققن، استادن، شاگردن ۽ developer لاءِ Excel، CSV، JSON يا printable research list طور ڊائونلوڊ ڪريو.
Term Proposal System
نئون فلڪياتي اصطلاح يا موجوده اصطلاح جي درستگي تجويز ڪريو. تجويز سڌي public glossary ۾ شامل نہ ٿيندي؛ admin review ۽ منظوري کان پوءِ ئي ظاهر ٿيندي.
Advanced Search & Semantic Network
هاڻي ڳولا English، سنڌي، Roman، alternative spellings، aliases ۽ fuzzy spelling match سان ڪم ڪندي. Concept Network اصطلاحن کي family، category ۽ related science جي بنياد تي ڳنڍي ٿو.
Developer API
Phase-057O کان پوءِ هي گلاسري public readers، researchers، apps، widgets، websites، search engines، AI agents، sitemaps، API ۽ research dataset publication لاءِ stable candidate طور استعمال ٿي سگهي ٿي. Search، single term detail، category filters، approved-only export ۽ semantic related/network endpoints موجود آهن.
English A–Z
سنڌي الف-ب index
جزوي چنڊ گرھڻ
چنڊ جو ڪجهه حصو ڌرتيءَ جي گھاٽي ڇانوَ ۾ داخل ٿئي.
نيم ڇانوَي چنڊ گرھڻ
چنڊ ڌرتيءَ جي هلڪي penumbra ڇانوَ مان گذري.
مڪمل چنڊ گرھڻ
چنڊ مڪمل طور ڌرتيءَ جي umbra ۾ داخل ٿئي.
حلقوي سج گرھڻ
چنڊ سج کي وچان ڍڪي پر ڪناري تي روشنيءَ جو حلقو بچي.
بيسلين عنصر
سج گرھڻ جي عالمي geometry بيان ڪرڻ جا فني عدد.
رابطي جو وقت
گرھڻ ۾ disk جي ڪنارن جي پهرين/ٻي/ٽئين/چوٿين ملاقات جا وقت.
گرھڻ مند
سال جا اهي عرصا جڏهن سج، چنڊ ۽ nodes جي ترتيب گرھڻ لاءِ موزون ٿئي.
وڌ ۾ وڌ گرھڻ
گرھڻ جو اهو لمحو جتي ترتيب يا magnitude سڀ کان وڌيڪ هجي.
مخلوط سج گرھڻ
اهڙو گرھڻ جيڪو ڪجهه هنڌن تي مڪمل ۽ ڪجهه هنڌن تي حلقوي نظر اچي.
مقامي گرھڻ حالتون
ڪنهن شهر/هنڌ لاءِ گرھڻ جو شروع، وڌ ۽ آخر وقت.
چنڊ جو ڳنڍ نقطو
چنڊ جي مدار ۽ ecliptic جي ڪٽ واري نقطي مان هڪ.
جزوي سج گرھڻ
چنڊ سج جو صرف هڪ حصو ڍڪي.
هلڪي ڇانوَ وارو چنڊ گرھڻ
چنڊ گرھڻ جو قسم جنهن ۾ چنڊ رڳو penumbra مان گذري.
ساروس چڪر
سج ۽ چنڊ گرھڻن جي ورجاءَ لاءِ مشهور قمري-مداري چڪر.
ساروس چڪر
تقريبن 18 سالن جو گرھڻن جو ورجاءُ چڪر.
مڪمل سج گرھڻ
چنڊ سج جي disk کي مڪمل ڍڪي ڇڏيندو.
جڏهن هڪ آسماني جسم ٻئي جسم جي روشني کي مڪمل يا جزوي طور روڪي يا ڇانوَ ۾ اچي وڃي.
چنڊ جي اها حالت جڏهن روشن حصو ڌرتيءَ ڏانهن لڳ ڀڳ مڪمل نظر اچي.
اسلامي قمري جنتري، جيڪا چنڊ جي مهينن تي ٻڌل آهي.
ڌرتيءَ جو قدرتي اپگرھ، جنهن جون حالتون، چانڊوڪي ۽ عمر جنتري ۽ مشاهدي ۾ اهم آهن.
چنڊ جي اها حالت جڏهن چنڊ سج سان لڳ ڀڳ ساڳي رخ ۾ هجي ۽ روشن حصو ڌرتيءَ ڏانهن نہ هجي.
جڏهن چنڊ ڌرتي ۽ سج جي وچ ۾ اچي سج جي روشني کي مڪمل يا جزوي طور ڍڪي.
چنڊ جي اها حالت جنهن ۾ چنڊ جو اڌ روشن حصو نظر اچي ۽ چانڊوڪي وڌي رهي هجي.
چنڊ جي اها حالت جنهن ۾ چنڊ جو اڌ روشن حصو نظر اچي ۽ چانڊوڪي گهٽجي رهي هجي.
چنڊ جي ڊيگهہ
چنڊ جي ڪريانت دائري تي ظاهري ڊگهائي، جيڪا چنڊ جو درجو ۽ elongation جي حساب ۾ استعمال ٿئي ٿي.
ڇانوَ جو ٻاهريون حصو جتي روشنيءَ جو ذريعو جزوي طور لڪيل هجي.
ڇانوَ جو مرڪزي حصو جتي روشنيءَ جو ذريعو مڪمل طور لڪيل هجي.
پراڻي چنڊ کان اڳ روشن حصو گهٽجندو ڪڙي جي صورت ۾ نظر اچي.
نئين چنڊ کان پوءِ روشن حصو آهستي آهستي وڌندو ڪڙي جي صورت ۾ نظر اچي.
حلقوي گرھڻ
سج گرھڻ جو قسم جنهن ۾ چنڊ سج کي مڪمل ڍڪي نہ سگهندو ۽ باهه جهڙو حلقو نظر ايندو.
ويجهائي-پريائي قمري مهينو
چنڊ جو perigee کان ٻيهر perigee تائين جو وقت.
پويان ڇانوَ
حلقوي سج گرھڻ ۾ چنڊ جي ڇانوَ جو اهو حصو جتي سج جو حلقو نظر اچي.
مرڪزي لڪير
eclipse path جي وچ واري لڪير
هلال
چنڊ جي اها شڪل جنهن ۾ روشن حصو ڪڙي وانگر نظر اچي.
گرھڻ-ڳانڍاپي وارو مهينو
چنڊ جو ساڳئي node ڏانهن واپس اچڻ جو وقت؛ گرھڻن جي حساب ۾ اهم.
گرھڻ جي مقدار
eclipse دوران سج يا چنڊ جي قطر جو ڍڪيل حصو.
گرھڻ ۾ ڍڪجڻ
eclipse دوران apparent disk جي area جو ڍڪيل حصو.
ٽي ساروس چڪر
لڳ ڀڳ ٽن Saros cycles جو چڪر
پهريون رابطو
گرھڻ جي شروع ٿيڻ جو لمحو جڏهن apparent disks پهريون ڀيرو ڇهن.
چوٿون رابطو
گرھڻ جي مڪمل ختم ٿيڻ جو لمحو.
گبوس
چنڊ جي اها حالت جنهن ۾ اڌ کان وڌيڪ پر مڪمل کان گهٽ حصو روشن نظر اچي.
چنڊ جو هلڪو جهول
چنڊ جي ظاهري هلڪي جهول سبب ان جي ڪنارن جا وڌيڪ حصا ڏسڻ ۾ اچن ٿا.
چانڊوڪي
چنڊ جي روشن نظر ايندڙ حصي جو في سيڪڙو.
قمري مهينو
چنڊ جي هڪ نئين حالت کان ٻي ساڳي حالت تائين جو چڪر.
چنڊ جو درجو
چنڊ جي ظاهري روشن شڪل يا مرحلو.
چنڊ جي انتھائي بيھڪ
چنڊ جي اتر/ڏکڻ declination جي وڏي حدن وارو چڪر.
قمري سال
چنڊ جي 12 قمري مهينن تي ٻڌل سال.
شمسي-قمري جنتري
اهڙي جنتري جيڪا چنڊ جي مهينن ۽ سج جي سال ٻنهي سان alignment رکي.
چنڊ ڄمار
نئين چنڊ کان پوءِ گذريل ڏينھن يا ڪلاڪن جو اندازو.
