ڪشش ثقل هيٺ ڪنهن جسم جو ٻئي جسم جي چوڌاري ورجائيندڙ رستو.
فلڪياتي تحقيقي گلاسري
سنڌي ۽ انگريزيءَ ۾ فلڪيات، سج، چنڊ، گرھن، گرھڻن، آسماني ماپن، وقت، جنتري، سنڌو سنبت ۽ IAU constellations لاءِ public research terminology base. هي صفحو عام پڙهندڙ، شاگرد، صحافي، محقق ۽ developer لاءِ تيار ڪيو ويو آهي.
Research Export System
موجوده filter يا پوري گلاسري کي محققن، استادن، شاگردن ۽ developer لاءِ Excel، CSV، JSON يا printable research list طور ڊائونلوڊ ڪريو.
Term Proposal System
نئون فلڪياتي اصطلاح يا موجوده اصطلاح جي درستگي تجويز ڪريو. تجويز سڌي public glossary ۾ شامل نہ ٿيندي؛ admin review ۽ منظوري کان پوءِ ئي ظاهر ٿيندي.
Advanced Search & Semantic Network
هاڻي ڳولا English، سنڌي، Roman، alternative spellings، aliases ۽ fuzzy spelling match سان ڪم ڪندي. Concept Network اصطلاحن کي family، category ۽ related science جي بنياد تي ڳنڍي ٿو.
Developer API
Phase-057O کان پوءِ هي گلاسري public readers، researchers، apps، widgets، websites، search engines، AI agents، sitemaps، API ۽ research dataset publication لاءِ stable candidate طور استعمال ٿي سگهي ٿي. Search، single term detail، category filters، approved-only export ۽ semantic related/network endpoints موجود آهن.
English A–Z
سنڌي الف-ب index
مدار جو جهڪاءُ
مدار جي plane ۽ reference plane وچ وارو زاويه.
مداري عرصو
هڪ مڪمل مدار پورو ڪرڻ ۾ لڳندڙ وقت.
اهڙو آسماني جسم جيڪو تاري جي چوڌاري مدار ۾ هجي، پنهنجي ڪشش ثقل سان لڳ ڀڳ گول هجي ۽ پنهنجي مدار جي پاڙي کي صاف ڪري چڪو هجي.
سج، گرھن، ننڍن گرھن، چنڊن، asteroid، comet ۽ ٻين ننڍن جسمن جو گڏيل فلڪياتي نظام.
اهڙو آسماني جسم جيڪو سج جي چوڌاري گهمي ۽ لڳ ڀڳ گول هجي، پر پنهنجي مدار جي پاڙي کي مڪمل صاف نہ ڪري چڪو هجي.
ڪنهن جسم جو ٻئي جسم جي چوڌاري مڪمل مدار پورو ڪرڻ.
سج پري نقطو
مدار ۾ اهو نقطو جتي جسم سج کان سڀ کان پري هجي.
مرڪز پري نقطو
ڪنهن بہ مدار جو مرڪزي جسم کان پري نقطو.
مرڪز-پري نقطو
ڪنهن به مرڪزي جسم جي مدار ۾ پري ترين نقطو.
ڌرتي پري نقطو
ڌرتيءَ جي چوڌاري مدار ۾ سڀ کان پري نقطو.
perihelion جو دليل
مدار جي orientation بيان ڪندڙ فني زاويه.
چڙهندڙ ڳنڍ
مدار جو اهو نقطو جتي جسم reference plane کي ڏکڻ کان اتر طرف پار ڪري.
سيارچو
پٿريلو ننڍو آسماني جسم، گهڻو ڪري مريخ ۽ مشتري جي وچ واري پٽي ۾ ملي ٿو.
محوري جهڪاءُ
گرھ جي محور جو سندس مدار جي نسبت جهڪاءُ.
محور
اهڙي تصوراتي ليڪ جنهن جي چوڌاري جسم ڦري ٿو.
گڏيل ڪشش مرڪز
ٻن يا وڌيڪ جسمن جو گڏيل mass center جنهن جي چوڌاري اهي گهمن ٿا.
لهندڙ ڳنڍ
مدار جو اهو نقطو جتي جسم reference plane کي اتر کان ڏکڻ طرف پار ڪري.
سڌي حرڪت
گرھ جو عام رخ ۾ تارن جي نسبت اڳتي هلڻ.
گرھڻ-ڳانڍاپي وارو مهينو
چنڊ جو ساڳئي node ڏانهن واپس اچڻ جو وقت؛ گرھڻن جي حساب ۾ اهم.
مٽيءَ واري پڇ
comet مان نڪرندڙ مٽيءَ جي پڇ
مداري بيضويت
مدار جي گولائي کان هٽڻ يا ellipse جي ڊگهاڻ جو عدد.
شمسي واٽ
آسمان ۾ سج جو سال ڀر ظاهري رستو؛ ڌرتيءَ جي مدار جو plane آسمان تي.
بيضوي شڪل
گول کان ڊگهي مدار يا شڪل.
بنيادي وقت
فلڪياتي coordinates يا orbital elements لاءِ reference date/time.
مداري جهڪاءُ
مدار جو reference plane جي نسبت زاويه.
لاگرانج نقطو
ٻن وڏن جسمن جي ڪشش ۾ اهڙا نقطا جتي ننڍو جسم نسبتاً مستحڪم رهي سگهي.
ڳانڍاپن جي لڪير
مدار جي ٻن nodes کي ملائيندڙ لڪير.
چڙهندڙ ڳنڍ جي ڊگھائي
مدار جي چڙهندڙ node جو reference direction کان زاويه.
اوسط anomaly
مدار ۾ جسم جي اوسط angular پوزيشن جي ماپ.
قدرتي سيارو
ڪنهن گرھ يا بوني گرھ جي چوڌاري ڦرندڙ قدرتي جسم، جهڙوڪ ڌرتيءَ جو چنڊ.
مرڪز ويجهو نقطو
ڪنهن بہ مدار جو مرڪزي جسم کي ويجهو نقطو.
مرڪز-ويجهو نقطو
ڪنهن به مرڪزي جسم جي مدار ۾ ويجهو ترين نقطو.
ڌرتي ويجهو نقطو
ڌرتيءَ جي چوڌاري مدار ۾ سڀ کان ويجهو نقطو.
سج ويجهو نقطو
مدار ۾ اهو نقطو جتي جسم سج کي سڀ کان ويجهو هجي.
مداري خلل
ٻين جسمن جي ڪشش سبب مدار ۾ ننڍيون تبديليون.
واپسي جهڙي حرڪت
گرھ جو تارن جي نسبت عارضي طور پٺتي هلندي نظر اچڻ.
وڏو اڌ محور
ellipse مدار جي ڊگهي محور جو اڌ، مدار جي ماپ لاءِ اهم عدد.
جواربندي لاڪ
جڏهن چنڊ يا جسم هميشه ساڳيو پاسو مرڪزي جسم ڏانهن رکي.
حقيقي anomaly
مدار ۾ جسم جي اصل angular پوزيشن.
