شمسي منجهند
جڏهن سج مقامي meridian تي سڀ کان مٿي هجي.
سنڌي ۽ انگريزيءَ ۾ فلڪيات، سج، چنڊ، گرھن، گرھڻن، آسماني ماپن، وقت، جنتري، سنڌو سنبت ۽ IAU constellations لاءِ public research terminology base. هي صفحو عام پڙهندڙ، شاگرد، صحافي، محقق ۽ developer لاءِ تيار ڪيو ويو آهي.
موجوده filter يا پوري گلاسري کي محققن، استادن، شاگردن ۽ developer لاءِ Excel، CSV، JSON يا printable research list طور ڊائونلوڊ ڪريو.
نئون فلڪياتي اصطلاح يا موجوده اصطلاح جي درستگي تجويز ڪريو. تجويز سڌي public glossary ۾ شامل نہ ٿيندي؛ admin review ۽ منظوري کان پوءِ ئي ظاهر ٿيندي.
هاڻي ڳولا English، سنڌي، Roman، alternative spellings، aliases ۽ fuzzy spelling match سان ڪم ڪندي. Concept Network اصطلاحن کي family، category ۽ related science جي بنياد تي ڳنڍي ٿو.
Phase-057O کان پوءِ هي گلاسري public readers، researchers، apps، widgets، websites، search engines، AI agents، sitemaps، API ۽ research dataset publication لاءِ stable candidate طور استعمال ٿي سگهي ٿي. Search، single term detail، category filters، approved-only export ۽ semantic related/network endpoints موجود آهن.
جڏهن سج مقامي meridian تي سڀ کان مٿي هجي.
سورج منڊل جو ٽيون گرھ؛ انساني مشاهدي جو بنيادي مرڪز ۽ مقامي آسماني coordinates جو حوالو.
دنيا ۾ عام استعمال ٿيندڙ شمسي جنتري، جنهن ۾ سال 365 يا leap year ۾ 366 ڏينھن جو هوندو آهي.
ڪشش ثقل هيٺ ڪنهن جسم جو ٻئي جسم جي چوڌاري ورجائيندڙ رستو.
اهڙو آسماني جسم جيڪو تاري جي چوڌاري مدار ۾ هجي، پنهنجي ڪشش ثقل سان لڳ ڀڳ گول هجي ۽ پنهنجي مدار جي پاڙي کي صاف ڪري چڪو هجي.
جڏهن چنڊ ڌرتي ۽ سج جي وچ ۾ اچي سج جي روشني کي مڪمل يا جزوي طور ڍڪي.
سج، گرھن، ننڍن گرھن، چنڊن، asteroid، comet ۽ ٻين ننڍن جسمن جو گڏيل فلڪياتي نظام.
سورج منڊل جو مرڪزي تارو؛ ڌرتيءَ تي روشني، گرمي، موسم ۽ وقت جي بنيادي ماپ جو ذريعو.
سال جو اهو وقت جڏهن سج آسماني استوا کي اتر کان ڏکڻ طرف پار ڪري؛ ڏينھن ۽ رات لڳ ڀڳ برابر ٿين ٿا.
اهڙو آسماني جسم جيڪو سج جي چوڌاري گهمي ۽ لڳ ڀڳ گول هجي، پر پنهنجي مدار جي پاڙي کي مڪمل صاف نہ ڪري چڪو هجي.
ecliptic رستي تي vernal equinox کان ماپيل ڊگهائي؛ سج، چنڊ ۽ گرھن جي حسابن ۾ اهم.
سج جي ڪريانت دائري تي ظاهري ڊگهائي، جيڪا مند، سنبت ۽ equinox/solstice حسابن ۾ اهم آهي.
اتر اڌ گول لاءِ سال جو اهو وقت جڏهن سج جي declination سڀ کان اتر هجي ۽ ڏينھن ڊگهو هجي.
سال جو اهو وقت جڏهن سج آسماني استوا کي ڏکڻ کان اتر طرف پار ڪري؛ ڏينھن ۽ رات لڳ ڀڳ برابر ٿين ٿا.
اتر اڌ گول لاءِ سال جو اهو وقت جڏهن سج جي declination سڀ کان ڏکڻ هجي ۽ ڏينھن ننڍو هجي.
سج گرھڻ جو قسم جنهن ۾ چنڊ سج کي مڪمل ڍڪي نہ سگهندو ۽ باهه جهڙو حلقو نظر ايندو.
چنڊ سج کي وچان ڍڪي پر ڪناري تي روشنيءَ جو حلقو بچي.
حقيقي سج جي آسماني پوزيشن مان نڪتل وقت.
مريخ ۽ مشتري جي مدار جي وچ ۾ ننڍن پٿريلي جسمن جو علائقو.
سج گرھڻ جي عالمي geometry بيان ڪرڻ جا فني عدد.
مشتري جو قديم سطح وارو وڏو چنڊ.
مريخ ۽ مشتري جي وچ واري asteroid belt ۾ موجود ننڍو گرھ.
پلوٽو جو سڀ کان وڏو چنڊ.
دمدار تاري جي مرڪز جي چوڌاري گئس ۽ مٽيءَ جو ڪڪر.
برف
سج جي تابڪاري ۽ solar wind سبب comet مان ٻاهر نڪرندڙ مادي جي ڊگهي لڪير.
گرھڻ ۾ disk جي ڪنارن جي پهرين/ٻي/ٽئين/چوٿين ملاقات جا وقت.
مريخ جو ٻاهرين ننڍو چنڊ.
comet مان نڪرندڙ مٽيءَ جي پڇ
سال جا اهي عرصا جڏهن سج، چنڊ ۽ nodes جي ترتيب گرھڻ لاءِ موزون ٿئي.
زحل جو برفاني چنڊ، جنهن مان پاڻيءَ جا geysers نڪرندا آهن.
سال جا ٻه وقت جڏهن ڏينھن ۽ رات لڳ ڀڳ برابر ٿين.
ٻاهرين سورج منڊل جو ننڍو گرھ، جنهن جي دريافت dwarf planet classification کي اهم بڻايو.
مشتري جو برفيلي سطح وارو چنڊ، جنهن هيٺ سمنڊ جو امڪان اهم آهي.
سورج منڊل کان ٻاهر ڪنهن ٻئي تاري جي چوڌاري ڦرندڙ گرھ.
سورج منڊل جو سڀ کان وڏو چنڊ، مشتري جي چوڌاري ڦري ٿو.
مشتري ۽ زحل جهڙا وڏا گيسي گرھ.
ڌرتيءَ تي اوڀر/اولهه پوزيشن جي ماپ.
گرھڻ جو اهو لمحو جتي ترتيب يا magnitude سڀ کان وڌيڪ هجي.
Kuiper Belt جو ڊگهو/بيضوي شڪل وارو ننڍو گرھ.
اهڙو گرھڻ جيڪو ڪجهه هنڌن تي مڪمل ۽ ڪجهه هنڌن تي حلقوي نظر اچي.
يورينس ۽ نيپچون جهڙا برفاني/گيسي گرھ.
مشتري جو آتش فشاني طور تمام سرگرم چنڊ.
charged gas مان ٺهيل comet tail
سورج منڊل جو سڀ کان وڏو گرھ.
نيپچون کان ٻاهر برفاني ننڍن جسمن جو وسيع علائقو.
ڪنهن شهر/هنڌ لاءِ گرھڻ جو شروع، وڌ ۽ آخر وقت.
مدار جي چڙهندڙ node جو reference direction کان زاويه.
چنڊ جي مدار ۽ ecliptic جي ڪٽ واري نقطي مان هڪ.
اهڙي جنتري جيڪا چنڊ جي مهينن ۽ سج جي سال ٻنهي سان alignment رکي.