آڪاش درشنو سنڌي ٻوليءَ ۾ آڪاش جو مشاهدو
16:58:59PM
خميس،15آڪٽوبر2026
ڌرتي گرھ
فلڪياتي لائيو سائنسي AEO

ڌرتي

ڌرتي سج کان ٽيون گرھ آهي ۽ هن وقت تائين ڄاتل زندگيءَ وارو واحد گرھ آهي. اها پاڻي، فضا، مقناطيسي ميدان ۽ حياتياتي نظام سبب منفرد آهي.

اسان جو گهر نيرو گرھ جيون وارو گرھ 1 قدرتي چنڊ
ويڪرائي ڦاڪ—
ڊگهائي ڦاڪ—

ڌرتيءَ جا هن مھل فلڪياتي انگ اکر

هي انگ هن مھل جي فلڪياتي حساب مطابق آهن ۽ ڌرتيءَ تي پنھنجي مقام ۽ وقت سان لاڳاپيل آهن. هتي موجود انگ اکر هر 30 سيڪنڊن تي تازا ڪيا وڃن ٿا.

لائيو
مقامي وقت—
Julian Day—
ويڪرائي ڦاڪ / Latitude—
ڊگهائي ڦاڪ / Longitude—
سمنڊ کان اونچائي—
آخري ڀيرو تازو ٿيل—

ڌرتي، سج ۽ موسمون

سج کان وچولو فاصلو1 AU
موسمڌرتيءَ جي محور جي جهڪاءَ آڌار

ڌرتي ۽ چنڊ جو سرشتو

قدرتي چنڊ1
فلڪياتي لاڳاپوگرھڻ، لهرون ۽ چنڊ جا مرحلا

ڌرتي ڇا آهي؟

ڌرتي نظام شمسي جو ٽيون گرھ آهي، جنھن تي پاڻي، ھوا ۽ مناسب گرمي پد سبب زندگيءَ جا ڄاتل نظام موجود آهن. ڌرتيءَ جي مٿاڇري تي سمنڊ، خشڪي، جبل، درياھ ۽ ھوا گڏجي هڪ پيچيدو يعني ڏکيو (تڪڙو سمجهہ ۾ نہ ايندڙ) حياتياتي نظام ٺاهين ٿا.

فلڪياتي لحاظ کان ڌرتي پنھنجو بنيادي مرڪز آهي، ڇاڪاڻ تہ اسان آسمان، سج، چنڊ ۽ ٻين گرھن کي ڌرتيءَ تان ڏسون ٿا.

مشاهدي لاءِ رهنمائي

ڌرتيءَ تان آسمان جو مشاهدو مقام، وقت، موسم، روشنيءَ ۾ ماحول جي گدلاڻ ۽ افق جي کليل هجڻ تي دارومدار رکي ٿو. سنڌي فلڪياتي رسدگاھ ۾ مقامي وقت ۽ مقام آڌار سج، چنڊ ۽ گرھن جي حالت ڏيکاري وڃي ٿي.

صاف آسمان، گهٽ شھري روشني ۽ درست مقام فلڪياتي مشاهدي کي وڌيڪ معتبر بڻائين ٿا.

بنيادي انگ اکر

قطر12,742 km
وزن5.972 × 10²⁴ kg
ڪشش ثقل9.807 m/s²
سج کان وچولو فاصلو1 AU
هڪ سال365.25 ڏينھن
هڪ ڏينھن24 ڪلاڪ

ڌرتيءَ کي منفرد بڻائيندڙ بنياد

پاڻيمٿاڇري جو وڏو حصو پاڻيءَ سان ڍڪيل آهي.
فضازندگيءَ لاءِ ضروري گيسن ۽ موسم جو بنياد.
مقناطيسي ميدانسج جي تيز ذرن کان بچاءَ لاءِ اهم.
زندگيهن وقت تائين ڄاتل حياتياتي نظام جو واحد گهر.

مدار ۽ حرڪت

ڌرتي سج جي چوڌاري لڳ ڀڳ 365.25 ڏينھن ۾ هڪ چڪر مڪمل ڪري ٿي. پنهنجي محور تي گردش سبب ڏينھن ۽ رات پيدا ٿين ٿا، جڏهن تہ سج جي چوڌاري گردش ۽ محور جي جهڪاءَ سبب موسمون ٺھن ٿيون.

ڌرتيءَ جو چنڊ

ڌرتيءَ جو هڪ قدرتي چنڊ آهي. چنڊ ڌرتيءَ جي چوڌاري گردش ڪري ٿو ۽ لهرن، رات جي روشني، چنڊ جي مرحلن، گرھڻن ۽ ڪيترن ثقافتي ڪئلينڊرن تي اثرانداز ٿئي ٿو.

ڌرتيءَ کي ٽہ پاسائين ماڊل ۾ ڏسو

هي ماڊل ناسا سولر سسٽم اڪپلوريشن (NASA Solar System Exploration) پاران ٽہ پاسائين (3D) پيشڪش آهي، جنھن جي مدد سان ڌرتيءَ جي شڪل، سطح ۽ عالمي بناوت جو جائزو وٺي سگهجي ٿو.

NASA 3D ڌرتي ماڊل کوليو

فلڪياتي اهميت

ڌرتي فلڪياتي مشاهدي جو بنيادي مرڪز آهي، ڇاڪاڻ تہ انسان سج، چنڊ، تارن ۽ گرھن کي ڌرتيءَ تان ڏسي، ماپي ۽ سمجهي ٿو. ڌرتيءَ جو مقام، وقت ۽ فضا هر فلڪياتي مشاهدي کي متاثر ڪن ٿا.

آڪاشي درشنيءَ جو جائزو

ڌرتي فلڪياتي مشاهدي جو بنيادي مرڪز آهي، ڇاڪاڻ تہ انسان سج، چنڊ، تارن ۽ گرھن کي ڌرتيءَ تان ڏسي، ماپي ۽ سمجهي ٿو. سنڌو سنبت، چنڊ جا مرحلا، سج جا وقت ۽ موسمي حساب سڀ ڌرتيءَ جي مشاهدي واري نقطي کان سمجھيا وڃن ٿا.

Scientific ConfidenceVery High
Observation BaseEarth-based
Observatory StatusVerified

لساني نوٽ

انگريزي لفظ Earth، عربي ارض، سنسڪرت پرٿوي ۽ سنڌي ڌرتي جا لفظ ”ڌر“، زمين، مٽي، پڌري سطح يا رهائش جي جاءِ واري تصور سان لاڳاپيل نظر اچن ٿا. سنڌي لفظ "ڌر" ۽ "ڌرتي" مقامي ٻوليءَ ۾ بنيادي حيثيت رکن ٿا. هي مشاهدو تاريخي لسانيات جي وڌيڪ محققن لاءِ جو موضوع ٿي سگهي ٿو.

عام سوال

ڌرتيءَ کي نيرو گرھ ڇو چيو ويندو آهي؟

ڌرتيءَ جي مٿاڇري جو وڏو حصو پاڻيءَ سان ڍڪيل آهي، تنھنڪري خلاءَ مان اها نيري نظر اچي ٿي.

ڌرتيءَ جو ڪيترا چنڊ آهن؟

ڌرتيءَ جو هڪ قدرتي چنڊ آهي.

ڇا ڌرتي ئي ڄاتل زندگيءَ وارو گرھ آهي؟

هن وقت تائين سائنسي طور زندگيءَ جي محققن لاءِ صرف ڌرتيءَ تي ئي ٿي آهي.

سائنسي ذريعا

ڌرتيءَ جو ويجهو تقابلي جائزو

لاڳاپيل صفحا

← گرھن جي رسدگاھ ڏانھن واپس ھلو